Duurzame Agribusiness in Metropolitane Gebieden

Dagelijks trekken wereldwijd 180.000 mensen van het platteland naar de stad, dit gecombineerd met de autonome groei in de steden zorgt ervoor dat er steeds meer Metropolitane gebieden komen. Deze gebied - vaak gelegen in rivierdelta's - worden gekenmerkt door uitgestrekte netwerken van steden die zijn verbonden door snelwegen, sporen, lintbebouwing, industrie en recreatieve faciliteiten.

Voldoende voedsel en nieuwe diensten

Metropolitane landbouw zorgt voor de invulling van de groene ruimte tussen steden, voorziet de verstedelijkte gebieden van voldoende voedsel en andere landbouwproducten  en biedt tegelijkertijd nieuwe producten en diensten. Zoals energie, natuur, vrije tijdsbesteding, een schoner milieu en een landschap dat past bij de wensen van de omwonenden.

Bijdragen aan welzijn en welvaart

Om toekomst te hebben, moet de agrosector duurzaam omgaan met haar schaarser wordende hulpbronnen. Het water en de energie zijn beperkt. Er is vaak een hoge de uitstoot van broeikasgassen en een grote discussie over ruimtebeslag en dierenwelzijn. Ook is er sprake van een ‘brain drain’ van arbeidskrachten in de landbouw. Slimme jongeren met ambitie zien hun toekomst in de steden, landbouw wordt geassocieerd met hard werken voor een laag inkomen. Waardoor ook technologische innovaties vaak onvoldoende tot realisatie komen.  Om maatschappelijk acceptabel te produceren, moeten agro-ondernemers bijdragen aan welzijn en welvaart van het gebied waarin zij produceren. En om als sector te overleven, moeten de ondernemers een rendabel en duurzaam business model hebben, waarbij People, Planet én Profit waarden worden geproduceerd.

Living Lab’s

Metropolitane landbouw vereist kennis over nieuwe samenwerkingsverbanden, organisatievormen en nieuwe competenties. Het lectoraat Duurzame Agribusiness in Metropolitane gebieden houdt zich bezig met het ontwikkelen, beschrijven en uitdragen van deze kennis.

Het lectoraat organiseert projecten en actiegericht onderzoek binnen  Living Labs; ‘lerende gemeenschappen’ van studenten en docenten. Samen met ondernemers, overheden en maatschappelijke groepen, wordt in de praktijk kennis tot waarde gebracht voor de maatschappij en wordt tegelijkertijd nieuwe kennis opgedaan en ontwikkeld. Binnen het lectoraat zijn zowel regionale, nationale als internationale living Labs.

Het lectoraat Duurzame Agribusiness in Metropolitane gebieden  is ingesteld voor een periode van vier jaar (2012-2016) en Dr. Ir. Rik Eweg is als lector benoemd.

Over de lector

Lector Rik Eweg is docent, onderzoeker en bestuurder in één. Door de combinatie van bestuurlijk en onderzoekend werk heeft hij een integrale kijk op ontwikkelingen van duurzame agrobusiness in metropolitane gebieden. Als projectregisseur van het innovatieprogramma TransForum stuurde hij praktijkprojecten aan en was hij betrokken bij de ontwikkeling van nieuwe methoden voor leren in innovatieprocessen.

Als bestuurder was hij verantwoordelijk voor grote projecten op het gebied van ruimtelijke ontwikkeling en economie. Hij combineert een uitgebreide kennis over innovatieprocessen met een inhoudelijke visie op metropolitane landbouw. Hij is sterk in het analyseren en aansturen van complexe problemen en processen.

Rik studeerde HTS Weg en Waterbouwkunde in Hengelo en Planologie bij Wageningen UR en promoveerde op de inzet van Geografische Informatiesystemen bij toekomst scenario's voor gebiedsontwikkeling. Hij werkte bij de universiteit als internationaal projectleider en als post- doc bij de Onderzoeksschool Productie Ecologie. Daarna was hij acht jaar wethouder in de Gemeente Wageningen. Vanaf 2006 werkte hij als projectregisseur bij het innovatieprogramma TransForum Agro en Groen.

Lector Rik Eweg

Missie

‘’Wij spelen een actieve rol in de ontwikkeling van duurzame business modellen en waardeketens, om samen met stakeholders, voldoende, gezond en veilig voedsel te produceren voor de consumenten in de steden’’.

Duurzame business modellen zijn nodig om op lange termijn succesvol te zijn. Een agro-onderneming moet waarde creëren voor zijn klanten en voor de gemeenschap/omgeving. Niet alleen voldoende, gezond en veilig voedsel produceren, maar bijvoorbeeld ook regionale werkgelegenheid, schoon milieu, biodiversiteit, een aantrekkelijk landschap en welzijn van dieren. Dat betekent samenwerken met klanten, overheden en omgeving om gezamenlijk met hen de gevraagde waarde te omschrijven en te realiseren.

Om dit te bereiken kan de agro-ondernemer drie strategieën volgen:

  1. Duurzaam intensiveren: samenwerken om de beschikbare productie methoden en resources zo efficiënt mogelijk te gebruiken.
  2. Duurzaam valoriseren: samenwerken met ketenpartners om nieuwe markten te ontwikkelen, bijvoorbeeld voor regionale of biologische producten.
  3. Duurzaam diversifiëren: waarde toevoegen door andere producten of diensten dan voedselproductie toe te voegen, bijvoorbeeld op het gebied van zorg, recreatie of educatie.

Er zijn allerlei vormen van landbouw, zoals intensieve landbouw voor de export, organische landbouw en stadslandbouw. Volgens het perspectief van de metropolitane landbouw kunnen verschillende vormen naast elkaar bestaan, en verschillende markten bedienen. Het belangrijkste is dat de gekozen vorm van landbouw waarde creëert voor People, Planet én Profit

Doel

Hierbij heeft het lectoraat  de volgende doelen vastgesteld:

  1. We ontwerpen Innovatieve ketens en Duurzame business modellen. Dit doen we vooral voor MKB bedrijven in de ketens van de melkveehouderij en de tuinbouw. In onze ontwerpen laten we zien hoe Hardware (technologie), Orgware (organisatievormen) en Software (competenties) worden gecombineerd om voldoende, veilig en gezond voedsel te produceren voor stedelijke consumenten.
  2. We ontwikkelen gevalideerde, generieke kennis over het ontwerpproces in interactie met de (beroeps)praktijk.
  3. We verwerken deze kennis in aan het lectoraat gelieerde onderwijsprogramma’s en projecten. Daarbij werken docenten en studenten met de deelnemende ondernemers aan ‘applied research’ en aan nieuwe methoden voor action-research en participatory- research.
  4. We realiseren een (inter)nationale verankering van de samenwerking tussen de Hogeschool en de beroepspraktijk in een paar metropolitane regio’s door middel van ontwikkelde ‘Metropolitan Agriculture Living Labs’.

Kenniskring

Binnen de organisatie van de Hogeschool wordt samengewerkt met andere lectoraten,
onder andere Duurzame Melkveehouderij, Food, Health and Safety en Stadslandbouw
als stedelijke ontwerpopgave.

Het lectoraat werkt structureel samen met de opleidingen:

  • Bedrijfskunde en Agribusiness (BAB, Bachelor of Business Administration)
  • International Development Management (IDM, Bachelor of Sciences)
  • Dier- en Veehouderij (D&V Bachelor of Sciences)
  • Agricultural Production Chain Management (APCM, Professional Master)

Binnen het lectoraat zijn diverse mensen actief. Gezamenlijk werken zij mee aan de uitdagingen die het lectoraat heeft gesteld. Hieronder een overzicht van enkele van deze actieve medewerkers:

  • Ben Rankenberg
  • Marise Haesendonckx
  • Marco Verschuur
  • Josianne Cloutier
  • Wim van Hezel
  • Jan Hoekstra

Meer informatie

Meer informatie over het lectoraat vindt u in dit Engelstalige informatieboekje.

Contact

Rik Eweg
(m) +31 (0) 6 41 14 95 08
e-mail: rik.eweg@hvhl.nl

Facebook: /ProfessorshipMetropolitanAgriculture/
LinkedIn: Rik Eweg

Adres Velp
Hogeschool Van Hall Larenstein
Larensteinselaan 26a
Postbus 9001
6880 GB Velp

Adres Leeuwarden
Hogeschool Van Hall Larenstein
Agora 1
Postbus 1528
8901 BV Leeuwarden