Veel organisaties kennen de Sustainable Development Goals, kortweg SDG’s. Maar hoe vertaal je die brede doelen naar concrete keuzes in de fysieke leefomgeving? Juist daar ligt voor veel professionals de uitdaging. Want duurzaamheid gaat niet alleen over energie, materialen of rapportage. Het gaat ook over gezondheid, sociale veiligheid, ontmoeting, biodiversiteit, betaalbaarheid, water, landschap, ruimtegebruik en samenwerking.

Volgens Mariëlle Wieman, directeur van INNREALL Institute en Monique Heger, docent bij Hogeschool Van Hall Larenstein, kunnen de SDG’s helpen om die samenhang zichtbaar en werkbaar te maken. Wieman brengt het perspectief van vastgoed, innovatie, strategie en langetermijnwaarde in. Heger legt de verbinding met onderwijs, overheid, participatie en de dagelijkse praktijk van de leefomgeving.

Die combinatie vormt de basis van de masterclass SDG’s en de fysieke leefomgeving. Daarin ontdekken professionals hoe zij de SDG’s kunnen gebruiken als strategisch kompas: niet als afvinklijstje, maar als hulpmiddel om bewuste keuzes te maken voor gebouwen, gebieden en gemeenschappen.

Duurzaamheid vraagt om een bredere blik

De fysieke leefomgeving staat voor grote en complexe opgaven. Denk aan klimaatadaptatie, biodiversiteitsherstel, waterveiligheid, gezonde steden, toekomstbestendig ruimtegebruik en duurzame gebiedsontwikkeling. Vastgoed speelt daarin een belangrijke rol, maar staat nooit op zichzelf. Gebouwen, openbare ruimte, landschap, infrastructuur en gemeenschappen zijn met elkaar verbonden.

“De SDG’s helpen om breder te kijken dan alleen economische waarde”, zegt Mariëlle, uitgever, hoofdredacteur en auteur van het boek SDG's & Vastgoed. “Ook ecologische en sociale waarden moeten onderdeel zijn van de keuzes die je maakt.”

Volgens Mariëlle zijn veel organisaties al bezig met duurzaamheid, maar blijft de aanpak vaak versnipperd. “Er gebeurt veel, maar de vraag is: waar wil je als organisatie echt aan bijdragen? De SDG’s helpen om die ambitie strategisch te maken.”

Volgens Monique worden de SDG’s soms nog gezien als abstracte wereldwijde doelen, terwijl ze juist in de leefomgeving heel concreet worden.

“Het gaat over veilige fietsroutes, gezonde gebouwen, vergroening, ontmoeting, goede arbeidsomstandigheden en wijken waar mensen prettig kunnen wonen”, zegt Monique. “Als je zo kijkt, raken de SDG’s direct aan het werk van beleidsmakers, projectleiders, ontwikkelaars, bouwers en vastgoedprofessionals.”

De masterclass koppelt het strategische raamwerk van de SDG’s aan de dagelijkse keuzes van professionals. Welke doelen passen bij jouw organisatie of project? Waar

heb je invloed op? En hoe voorkom je dat duurzaamheid beperkt blijft tot losse maatregelen?

Wat kies je als niet alles tegelijk kan?

Een belangrijk onderdeel van de masterclass is de serious game. Daarin ervaren de deelnemers hoe keuzes in de praktijk uitpakken. Dat maakt zichtbaar dat duurzame ontwikkeling niet alleen gaat over goede bedoelingen, maar vooral over afwegingen.

“In het spel merk je hoe snel economische keuzes voorrang krijgen”, zegt Monique. “Het is vaak makkelijker om te kiezen voor wat snel, efficiënt of financieel aantrekkelijk is. Maar sociale en ecologische doelen vragen om bewuste aandacht.”

De game sluit aan bij de gedachte achter de zogenoemde SDG-bruidstaart, waarin ecologie de basis vormt, daarboven de sociale laag ligt en economie daarop voortbouwt. Mariëlle: “Zonder natuur zijn we nergens. Pas als de ecologische en sociale basis op orde is, kun je economisch floreren.”

Niet alle zeventien: durf te kiezen!

De masterclass helpt deelnemers om de SDG’s niet als losse doelen te zien, maar als hulpmiddel om richting te geven. Daarbij werken zij onder meer met het SDG-kompas. Dat ondersteunt organisaties bij het begrijpen van de SDG’s, het bepalen van prioriteiten, het stellen van doelen, het integreren daarvan in de organisatie en het rapporteren en communiceren over voortgang.

“Je hoeft niet alle zeventien SDG’s tegelijk te omarmen”, benadrukt Mariëlle. “Juist prioriteren is belangrijk. Door bewust te kiezen welke doelen passen bij jouw organisatie, rol en opgave, kun je beter onderbouwen waarom je bepaalde acties wel of niet uitvoert.”

Dat maakt de SDG’s ook relevant naast ESG, waar veel organisaties al mee bezig zijn. ESG gaat vaak over rapportage en verantwoording. De SDG’s helpen volgens Mariëlle om terug te gaan naar de inhoudelijke vraag: waar dragen we als organisatie daadwerkelijk aan bij?

Duurzame impact maak je niet alleen

De masterclass is bedoeld voor directeuren, managers, projectleiders en beleidsadviseurs die werken aan de fysieke leefomgeving. Bijvoorbeeld op het gebied van stedelijke en regionale ontwikkeling, waterbeheer en klimaataanpassing, natuur- en landschapsbeheer, vastgoedontwikkeling, vastgoedexploitatie, omgevingsbeleid, duurzaamheid en gebiedsontwikkeling.

Juist de mix van deelnemers is belangrijk. Beleidsmakers krijgen meer inzicht in de vastgoedpraktijk. Ontwikkelaars en vastgoedpartijen krijgen meer begrip voor publieke doelen, regelgeving en maatschappelijke opgaven. Professionals uit water, natuur, landschap en beleid brengen weer andere perspectieven mee.

“Als je elkaar beter begrijpt, kun je samen betere keuzes maken”, zegt Monique. “De opgaven in de leefomgeving raken elkaar voortdurend. Daarom heb je verschillende perspectieven nodig.”

Juist die combinatie van perspectieven laat zien hoe de SDG’s kunnen helpen om bruggen te slaan tussen beleid en uitvoering.

Duurzaamheid begint waar het schuurt

De masterclass draait niet alleen om kennis, maar ook om bewustwording en actie. Daarvoor zijn volgens Monique zogenoemde brave spaces nodig: omgevingen waarin deelnemers zich veilig voelen, maar ook de moed hebben om lastige keuzes te bespreken.

“Duurzame ontwikkeling vraagt dat je durft te kijken naar wat schuurt”, zegt Monique. “Waar kiezen we voor? Wat laten we liggen? Wie profiteert daarvan en wie niet? Juist dat gesprek is nodig om verder te komen.”

Mariëlle bevestigt dat deelnemers na afloop met nieuwe inzichten teruggaan naar hun eigen organisatie. “Niet alleen om over de SDG’s te praten, maar vooral om er concreet mee aan de slag te gaan. De masterclass moet inspireren én activeren.”

Van duurzame ambitie naar concrete actieDe masterclass SDG’s en de fysieke leefomgeving is een samenwerking tussen Hogeschool Van Hall Larenstein en INNREALL Institute. Deelnemers ontdekken hoe zij de Sustainable Development Goals kunnen gebruiken als strategisch kompas voor strategische keuzes, integrale samenwerking en duurzame besluitvorming.

De masterclass combineert theorie, praktijkvoorbeelden, het SDG-kompas en de serious game. Daarmee maken deelnemers de stap van duurzame ambitie naar concrete keuzes in hun eigen organisatie en praktijk.