Het overkoepelende lectoraat ‘Dier en Omgeving’ creëert synergie en samenwerking tussen onderzoek, onderzoekers en vakgebieden die zich richten op diersystemen, door verschillende diersystemen naast elkaar te bestuderen. Bijvoorbeeld, dieren in een door mensen gecontroleerde omgeving (zoals ‘productiedieren’) en dieren in een omgeving die niet wordt gecontroleerd door mensen (zoals ‘wilde dieren’). Door van elkaar te leren, elkaars methoden te gebruiken en inzicht te krijgen in elkaars standpunten creëert het lectoraat ‘Dier en Omgeving’ nieuwe kansen met een frisse kijk op de maatschappij. Hierbij is speciale aandacht voor de mens-kant van het verhaal.

Binnen deze context legt het associate lectoraat ‘Wilde dieren’ de focus in haar onderzoek met name op :

1. de effecten van predatoren en predator communities op (wilde) prooi dieren,
2. de effecten van stress (inclusief menselijke verstoring) op wilde dieren,
3. het voorkomen van wildschade dmv stress effecten,
4. monitoring van wilde dieren, en
5. thermoregulatie van wilde dieren

Wild animal care, disease observation and early-warning for infectious animal diseases and zoonoses
Dit project heeft als doel een registratiesysteem voor dieren en besmettelijke dierziekten te ontwikkelen bij opvangcentra voor wilde dieren, met het oog op het versterken van de zorg en het eerder detecteren van infectierisico’s voor mens en dier. De ontwikkeling vindt plaats in nauwe samenwerking met belanghebbenden, met name de opvangcentra voor wilde dieren.

Understanding harbour seal population dynamics in the Dutch Wadden Sea
Om ons begrip te vergroten van de mechanismen die verantwoordelijk zijn voor de momenteel waargenomen populatietrends van gewone zeehonden. Dit project richt zich specifiek op het verduidelijken van de discrepantie tussen het aantal gewone zeehondenpups en volwassen zeehonden, evenals de afname van het aantal volwassen gewone zeehonden sinds 2022.

Opdracht procesbegeleiding verbeteren en valideren wildtellingen
Bij trendanalyses en de totstandkoming van de staat van Instandhouding van wildlijstsoorten wordt nog te beperkt gebruik gemaakt van gegevens van wildtellingen die door de wildbeheereenheden (WBE) worden uitgevoerd. De Minister voor Natuur & Stikstof heeft aangekondigd om samen met alle betrokken partijen te willen werken aan de verbetering van het telprotocol van WBEs en de verzameling van gegevens. Dit moet leiden tot een wetenschappelijk gedragen wildsoorten-telprotocol, analyse- en beoordelingssystematiek. Onderdeel van dit project is om inzicht te geven in de effecten van warmtebeeld-camera’s op tellingen van hazen door jagers.

Een greep uit de overige projecten:

• Europees onderzoek dat inzicht moet geven in de invloed van (druk)factoren op de populatie aantallen van de Europese haas (Lepus europaeus). Hierbij kijken we specifiek naar de relaties tussen landschapskenmerken, prooidieren en de levensgemeenschap van predatoren. In dit project maken we gebruik van de veldkennis van jagers uit verschillende Europese landen (Denemarken, Italië, Nederland, Noorwegen, Servië, Zweden) door middel van een vragenlijst.
• Invloed verstoring (o.a. recreatie) op dier ecologie, met name het gedrag, conditie, reproductie en populatie aantallen van grote zoogdieren. We hebben o.a. gekeken naar de effecten van menselijke recreatie naar de vruchtbaarheid van edelherten (Cervus elaphus), en het gebruik van wolvengeluid om het ruimtelijke gedrag van grote grazers te beïnvloedden.
• Mate van aantrekking van voorwerpen door predatoren in het veld. Hierbij hebben we onderzoek gedaan in hoeverre cameravallen en stokjes bij weidevogel nesten invloed hebben op het gedrag en aantrekkingskracht van predatoren. Daarbij zijn we recent begonnen met onderzoek met jachthonden.

• Weterings, M.J.A., Ebbinge, E.Y.C., Strijker B.N., H., Spek, G-J. & Kuipers, H.J. (2024)
  Insights from a 31-year study demonstrate an inverse correlation between recreational activities and red deer fecundity, with bodyweight as a mediator. Ecology & Evolution, 14(4). http://dx.doi.org/10.1002/ece3.11257
• Brandsen, S., Vermorken, L., Kuipers, H., van Wieren, S.E., de Jonge, I. & Weterings, M.J.A. (2023)
  Reactive response to predation risk affects foraging time of hares, yet not their phosphorus intake. Mammal Biology, https://doi.org/10.1007/s42991-023-00385-0
• Weterings, M.J.A., Meister, N., Fey, K., van Langevelde, F., Jansen, P.A. & Kuipers, H.J. (2022)
  Context-dependent responses of naïve ungulates to wolf-sound playback in a human-dominated landscape. Animal Behaviour, 185: 9-20. http://dx.doi.org/10.1016/j.anbehav.2021.12.013

Alle publicaties van het associate lectoraat Wilde Dieren zijn te vinden op Greeni, de online bibliotheek van het groene hbo.

Het associate lectoraat ‘Wilde dieren’ doet praktijkonderzoek naar alledaagse problemen met grote zoogdieren in wisselwerking met hun omgeving. Hierbij staan we in nauw contacten met de mensen in het veld (o.a. beheerders, jagers, ecologen). In dialoog met opdrachtgevers, professionals, studenten en onderzoekers dragen we bij aan goed (statistisch) onderbouwde onderzoeksresultaten met een grote impact.

Contact

Naam: Martijn Weterings
E-mail: martijn.Weterings@hvhl.nl
Telefoon: 058 2846333 / 06 12825539