Op handen en voeten kruipen Thijs en Casper door de droge beek. Het dichte struikgewas maakt het vrijwel onmogelijk om rechtop te lopen. De twee studenten van Hogeschool Van Hall Larenstein (HVHL) doen onderzoek in het Washington Slagbaai Nationaal Park, het grootste beschermde natuurgebied van Bonaire. In opdracht van de Stichting Nationale Parken (STINAPA) en het Green Overseas Programma van de Europese Unie werkt een team van docenten en studenten van de hogeschool aan een watermanagementplan voor het park. “Mijn vrienden denken dat ik hier lekker in de zon op het strand zit…” verzucht Thijs terwijl hij het zweet van zijn hoofd veegt en een cactusstekel uit zijn hand trekt.

Van kaalgevreten plantages tot ecologisch herstel

STINAPA werkt al jaren aan het ecologisch herstel van de voormalige plantages. Toen het gebied in de jaren zeventig werd aangekocht was het grotendeels kaalgekapt en liepen er duizenden geiten los. Overbegrazing verhindert het herstel van de oorspronkelijke vegetatie. Alleen cactussen en doornstruiken ontkomen aan de vraatzucht van de verwilderde geiten. De barre grond houdt nauwelijks vocht vast en spoelt weg tijdens de heftige buien in het regenseizoen. De ‘rooien’, de droge beekdalen, veranderen dan in modderstromen. Als gevolg daarvan verzanden de saliñas, de zoutmeren die van groot belang zijn voor watervogels, en wordt het kwetsbare koraalrif voor de kust aangetast. Daarnaast zorgt erosie ook voor schade aan de wegen van het natuurgebied: regelmatig moet het park haar deuren sluiten voor bezoekers omdat de wegen onbegaanbaar zijn geworden.

Watermanagement als sleutel tot verandering

Hogeschool Van Hall Larenstein doet onderzoek naar effectieve manieren om deze waterproblematiek aan te pakken. Deze groene hogeschool heeft veel expertise op het gebied van watermanagement, bodemkunde en bosbeheer. De betrokken studenten verzamelen informatie voor een hydrologisch model van het park waarmee de gevolgen van extreme regenval goed in kaart worden gebracht. Daarvoor is gedetailleerde kennis van de bodem en vegetatie noodzakelijk.

Een dag in het veld: bloed, zweet en doornstruiken

Vandaag begeleidt parkopzichter George Thodé het team in het veld. Hij wijst aan tot hoe hoog het water kwam tijdens de regens vorig jaar en wijst zeldzame plantensoorten aan. Casper noteert secuur alles in zijn opschrijfboekje, terwijl Thijs een bodemmonster neemt. “Welkom in de Antillen” lacht George als de studenten vast komen te zitten in een doornstruik. Na een lange, hete dag in het veld rijdt het team terug naar de ingang van het park. ‘Dit was gaaf’ grijnst Thijs, en valt dan in slaap op de achterbank.

Van onderzoek naar bewustwording: open avond en Wereldwaterdag

De inzichten uit dit onderzoek zijn niet alleen van belang voor Bonaire, maar ook voor andere gebieden waar waterbeheer een cruciale rol speelt en voor het onderwijs. Tijdens de open avond op donderdag a.s. laten studenten en onderzoekers zien hoe zij met de voeten in de praktijk via onderzoek stap voor stap de wereld een stukje beter maken. Dit sluit naadloos aan bij Wereldwaterdag op zaterdag, een internationale dag die het belang van schoon water en goed waterbeheer benadrukt. Door onderzoek, bewustwording en samenwerking kunnen we wereldwijd waterproblematiek beter aanpakken.