Bodemspecialist

Opzet Cursus Bodemspecialist 2022-2023

Ruim 40 jaar geleden begon in Nederland het besef door te dringen dat het nodig was om aandacht te besteden aan de kwaliteit van de bodem en het grondwater. Milieugroepen maar ook gewone burgers waarvan de huizen waren gebouwd op verontreinigde grond eisten dat de grond werd gesaneerd. In allerijl kwamen wettelijke regelingen tot stand waarbij de focus in het begin alleen lag op de tot de verbeelding sprekende ‘hot-spots’. Op dit moment zijn de meest risicovolle gevallen wel gesaneerd of onder controle. Maar is Nederland nu schoon? Nee zeker niet en in de toekomst zullen bij veel herontwikkelingsoperaties grote arealen met verontreinigde grond op een verantwoorde manier gesaneerd of misschien duurzaam beheerd moeten worden. Soms gebeurt dit gebiedsgericht en dit geldt ook voor het grondwater in ‘oude’ stadsgebieden waar een brongerichte aanpak niet mogelijk is.

Ook bleken veel gebieden ‘diffuus’ verontreinigd te zijn waarvoor de oorspronkelijke regels niet goed toepasbaar bleken te zijn. Daarvoor is het Besluit Bodemkwaliteit ontwikkeld en hierin vinden we ook regels om op een milieu hygiënisch verantwoorde manier met verontreinigde baggerspecie om te gaan.

Kortom we hebben van alles geregeld en onder controle, maar voor de uitvoering van bodemkwaliteitsonderzoek, toezicht en de controle van de procedures is veel expertise nodig! Zeker als we plotseling tegen een nieuwe stof aanlopen, die niet in de regels is opgenomen zoals PFAS! Al het grondverzet kwam stil te liggen en heel bouwend Nederland kwam in actie en vroeg om een oplossing. Deskundigen waarschuwen voor herhalingen van dit soort situaties met zogenaamde ‘Opkomende stoffen’.

Een belangrijk actueel thema is de inwerkingtreding van de Omgevingswet. Gemeenten zullen veel meer dan nu verantwoordelijk worden voor het bodembeheer en nieuwe taken krijgen op het gebied van ruimtelijke planvorming en gebiedsontwikkeling. Verder wordt integratie met andere beleidsvelden steeds belangrijker. Veel van de bestaande regelgeving wordt aangepast en ingebouwd in de Omgevingswet. Kortom veel meer taken voor de gemeenten op het gebied van bodembeheer en dit vereist ook meer deskundigheid in de gemeentelijke organisaties en de Omgevingsdiensten.   

Wilt u in deze sector aan het werk of werkt u al in het bodembeheer en wilt u uw expertise op deze terreinen verbeteren, dan biedt deze cursus de oplossing! Hier komen al deze onderwerpen aan de orde en scholing op deze thema’s zullen u helpen om deze taken te kunnen uitvoeren.

Maar ook in ander opzicht zien we de laatste tijd dat de ‘bodem’ weer breder op de agenda komt te staan en dat niet alleen in verband met verontreiniging. Welke rol kan de bodem spelen in de strijd tegen klimaatsverandering door vastlegging van CO2. Daar staat tegenover dat door oxidatie van veen veel CO2 vrijkomt! Welke rol kan de bodem spelen bij het beschermen van biodiversiteit, de problemen met stikstof? Vragen die volop in de belangstelling staan maar waarop nu nog geen pasklare antwoorden zijn te geven.

Door de verzorging van deze cursus kunnen wij u geen pasklare antwoorden aanreiken, maar wij bieden zeker voldoende basiskennis en bouwstenen waarmee u in staat bent om u snel in deze nieuwe thema’s te bekwamen.

Doelstelling

U krijgt kennis van en inzicht in:

1. Basiskenmerken van het bodemsysteem; opbouw en eigenschappen van de bodem en het herkennen van aardkundige waarden, bodemfysica en -chemie.
2. Bodemverontreiniging en bodembeheer; het gedrag van verontreinigingen in bodem- en grondwatersystemen, transport van water en opgeloste stoffen; wetgeving bodembescherming en opzet Omgevingswet; het Besluit Bodemkwaliteit.
3. Onderzoeksprotocollen voor bodemkwaliteitsonderzoek; normenstelsel grond en bagger; risicobeoordeling en Sanscrit; bodem- en grondwatersanering; uitvoering van een praktijkgerichte groepsopdracht.

Na de cursus moet de deelnemer in staat zijn om als (junior) adviseur-bodem (op Hbo-niveau) te functioneren in een overheidsinstelling, zoals provincie gemeente, milieudienst of een adviesbureau, etc.

Doelgroep

De cursus is geschikt voor personen die in hun functie te maken hebben met alle facetten van onderzoek naar bodemverontreiniging, bodembescherming en duurzaam bodembeheer. De cursus is zowel van belang voor personen werkzaam bij (gemeentelijke) overheden, omgevingsdiensten en waterschappen als ook voor personen werkzaam in het bedrijfsleven, zoals adviesbureaus en aannemers. Deze cursus is meer dan twintig keer uitgevoerd en in totaal zijn ruim 300 cursisten succesvol tot bodemspecialist opgeleid! Van deelnemers wordt geacht om minimaal een mbo-opleiding gevolgd te hebben en de leerstof wordt gegeven op hbo-niveau.

Cursusopzet

De cursus is in drie onderdelen verdeeld, te weten:

1. Basiskennis bodem
2. Bodemverontreiniging en bodembeheer
3. Bodemonderzoek, risicobeoordeling en sanering

Deze onderdelen zijn in principe niet afzonderlijk te volgen, maar indien u hiervan wilt afwijken kan hierover contact worden opgenomen.

De inhoud van de cursus wordt op relevante onderwerpen voor iedere uitvoering geactualiseerd. Ervaren vakdocenten van Van Hall Larenstein verzorgen een groot deel van de cursus. Voor de behandeling van actuele onderwerpen worden gastdocenten uit het werkveld ingezet.

De eerste twee onderdelen worden afgesloten met een toets en het derde onderdeel met een praktijkcasus. Als deze toetsen en de casus met goed gevolg worden afgerond ontvangt de cursist een certificaat.

‘Ik ben erg enthousiast over de cursus. Het heeft mij meer inzicht gegeven in de bodem en vooral ook bodemverontreinigingen. Waar ik de komende tijd me in ga verdiepen is het beheer van de ondergrond (grondwater, bodem, databeheer en –analyse, niet gesprongen explosieven) etc.  Het is een boeiend vak waar we in werken en meer weten maakt het interessanter, maar des te meer besef je dat je nog lang niet alles weet’.
Trudy Bus, Gemeente Oss
Deelneemster uitvoering 2020

 

Heb je interesse in deze cursus, stuur dan een e-mail naar: Martin Wijnia, martin.wijnia@hvhl.nl  of bel naar 058 2846171 .

Programma Cursus Bodemspecialist

Start: loopt momenteel, data voor volgende editie volgen
Tijd: 09.45 - 16.30 uur

Module 1: Basiskennis bodem

Coördinerend docent: Gerrie Koopman

 

datum

onderwerp en docenten

Dag 1

volgt

Basiseigenschappen bodem en bodemvorming
docent: Gerrie Koopman

Dag 2

volgt

Kwartairgeologie en bodemkundige landschappen,
bodemclassificatie etc.
docent: Gerrie Koopman

Dag 3

volgt

Excursie: aanvangstijdstip en route nader af te spreken
docent: Gerrie Koopman

Dag 4a

volgt

Bodemfysica
docent: Leo Bentvelzen

Dag 4b volgt

Bodemfysica
docent: Leo Bentvelzen

Dag 5

volgt

Bodemfysica en -chemie; Werkcollege (oefeningen) deel 1
docent: Leo Bentvelzen

 

Module 2: Bodemverontreiniging en bodembeheer

Coördinerend docent: Roelof Eleveld

 

datum

onderwerp en docenten

Dag 1

volgt

Toets deel 1;
Gedrag van anorganische stoffen in de bodem,
docent: Leo Bentvelzen

Dag 2

volgt

Gedrag van organische stoffen in de bodem,
Transport van water en opgeloste stoffen, deel 1
docent: Roelof Eleveld

Dag 3

volgt

Transport van water en opgeloste stoffen, deel 2
docent: Roelof Eleveld

Dag 4

volgt

Wetgeving bodembescherming en ontwikkelingen beleid
bodembeheer
docenten: Roelof Eleveld en gastdocent

Dag 5

volgt

Het Besluit Bodemkwaliteit in de praktijk: bodemkwaliteitskaarten
en bodemfunctiekaarten, controle grondstromen
docenten: Roelof Eleveld en gastdocent

 

Module 3: Bodemonderzoek, risicobeoordeling en sanering

Coördinerend docent: Roelof Eleveld

 

datum

onderwerp en docenten

Dag 1

volgt

Toets Module 2.

Inleiding opdracht en groepsindeling

Dag 2

volgt

Inleiding Onderzoeksprotocollen, onderzoekstechniek

Case studie bodemonderzoek

docent: Roelof Eleveld

Dag 3

volgt

Normenstelsel grond & bagger, Risicobeoordeling en Sanscrit: praktische toepassingen

docenten: Roelof Eleveld

Dag 4

volgt

Bodem en grondwatersanering

docent: Leo Bentvelzen

Dag 5

 

Excursiedag

 

Dag 6

volgt

Presentatie en discussie case opdracht + afsluiting cursus docenten: Roelof Eleveld en Leo Bentvelzen

Excursie

 

Praktische informatie

Locatie: Velp, eventueel in company. 
Kosten: €3500,-
Cursusduur: 16 dagen
Startdatum: 29 september 2022

Draagt uw werkgever premie af aan Colland Arbeidsmarkt? Dan kunt u of uw werkgever wellicht subsidie aanvragen voor het volgen van deze cursus. Meer informatie vindt u hier.

Heb je interesse in deze cursus, stuur dan een e-mail naar: info.tc@hvhl.nl of naar Martin Wijnia, martin.wijnia@hvhl.nl / 058 2846171 .

 

Meer weten?

Download de flyer of neem contact op via 058 2846171 / info.tc@hvhl.nl

Hogeschool Van Hall Larenstein (HVHL) behoudt het recht om wijzigingen in een studieprogramma, docenten en de inhoud aan te brengen als dat nodig is voor het bereiken van het resultaat of in geval van overmacht.