Circulair Uiterwaardenbeheer

In het project Circulair Uiterwaardenbeheer wordt door Hogeschool Van Hall Larenstein, Hogeschool van Arnhem en Nijmegen, Provincie Gelderland, Rijkswaterstaat, Natuurmonumenten en Helicon samengewerkt om beter inzicht te verkrijgen in de wijze waarop duurzaam terreinbeheer beter in ontwikkel- en inrichtingstrajecten kan worden meegenomen. Het onderzoek is vooral toegespitst op vegetatie- en sedimentbeheer in het Rivierklimaatpark IJsselpoort.

Bij grootschalige gebiedsontwikkeling wordt vaak eerst nagedacht over de inrichting van een gebied, voordat er over het beheer daarvan gesproken wordt. Vanuit het oogpunt van circulaire economie en duurzaamheid is dit niet altijd gewenst aangezien de inrichting het beheer beïnvloedt. Tijdens het beheer komt biomassa vrij die bij slim gebruik in de verwerkende keten als grondstof voor nieuwe producten gebruikt kan worden, wat op meerdere manieren winst is. Door middel van dergelijke ecosysteemdiensten kan vegetatie- en sedimentbeheer zodanig georganiseerd worden dat het economisch rendabel is voor de stakeholders in het gebied. Deze wijze van beheer draagt bij aan een bio-economie. Om op deze manier het beheer in te kunnen richten is het dus noodzakelijk om eerder in het planningsproces na te denken over beheer, zodat vanuit het beheer ook eisen gesteld kunnen worden aan de inrichting van het gebied. Het is daarbij van belang om te noemen dat het woord ‘beheer’ in deze context refereert aan het optimaal gebruik maken van ecosysteemdiensten in plaats van het louter in stand houden van een bepaalde inrichting van een gebied en het behoud van bijbehorende functies.

Om duurzaam beheer van het gebied daadwerkelijk te realiseren is kennis nodig over hoe ecosysteemdiensten op gepaste wijze verzilverd kunnen worden. Allereerst vergt dit kennis over de stofstromen in het gebied. Ten tweede vergt het inzicht in zowel het fysieke systeem als de waardeketens (het socio-economische systeem) die gebruikt (kunnen) worden. Bovendien vereist het nieuwe businessmodellen en effectieve samenwerking door de hele waardeketen heen.

Het gewenste eindresultaat van dit onderzoek is een verbeterde samenwerking die uitmondt in gedeelde belangen en gedeeld eigenaarschap van de issues in het gebied van het Rivierklimaatpark ten aanzien van een lange termijnvisie met nadruk op vegetatie- en sedimentbeheer. Op basis hiervan zal een aanzet tot een integrale visie op terreinbeheer in het gebied tot stand gebracht worden. Bovendien zullen de lessen uit het Rivierklimaatpark ook voor andere gebieden toegankelijk gemaakt worden door middel van een handreiking voor het opstellen van een integrale beheervisie die gericht is op het vroegtijdig onderkennen van gebruiksmogelijkheden van het gebied en in staat is in te spelen op veranderende omstandigheden.

Het project loopt van januari 2018 tot en met december 2019.

Voor meer informatie over het project Circulair Uiterwaardenbeheer kunt u terecht bij de projectleider Jan Fliervoet (jan.fliervoet@hvhl.nl).

Sustainable River Management Website